មេរៀនទី១: ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ណែតវឺក

1.1 អ្វីទៅជា ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រណែតវឺក 
      ប្រព័ន្ធណែតវឺកមួយគឺជា ការប្រមូលផ្តុំនៃឧបករណ៍ ជាច្រើន ដែលបានភ្ជាប់ទៅផ្សេងទៀត អនុញ្ញាតអោយគ្រប់ ឧបករណ៍ ដើម្បីចែកចាយ ប្រភព របស់វា ជាមួយបណ្តាលឧបករណ៍ ផ្សេងៗទៀត និងអនុញ្ញាតអោយ បណ្តា ឧបករណ៍ ផ្សេងទៀតចែកចាយប្រភព។

ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ Network គឺជាការភ្ជាប់រវាងកុំព្យូទ័រចាប់ពី ពីរឬច្រើនរួម បញ្ចូលគ្នា ដោយ ប្រើកាប ឬមិនប្រើកាបតាម wireless ដើម្បីចែករំលែកទិន្នន័យ អោយគ្នា ទៅវិញទៅមក ពេល ដែលមាន កុំព្យូទ័រណាមួយអនុញ្ញាត Access អោយទៅកាន់ ទិន្នន័យដែល នៅក្នុង កុំព្យូទ័រមួយទៀត ដែលគេ ហៅ ថាប្រព័ន្ធ Networking។ ការដំឡើងប្រព័ន្ធ Network វាមាន លក្ខណ: ពិសេស ខុសគ្នា​អាស្រ័យទៅ តាមទំហំ នៃការប្រើប្រាស់ លទ្ធភាពដែល ប្រព័ន្ធ Network អាចជួយ សំរួលការងារ មានដូចជា:
        -ការចែកចាយព័ត៌មាន Share Information (ឯកសារ រូបភាព..)
        - ការចែកចាយ Internet និង E-mail
        - ការចែកចាយកម្មវិធី Software
        - ការចែកចាយ Hardware Sharing (ម៉ាស៊ីន Printer, Scan..)
        - ការចែកចាយ Hard Drive (មានដូចជា CD-ROM, DVD..)
        - ការចែកចាយ ទិន្នន័យ Database

គោលគំនិតនៃបណ្តាញនេះ
     ជុំវិញនៃគំនិតការបង្កើតបណ្តាញនេះបានប្រើរយៈពេលដ៏យូរមួយហើយបានទទួលបានអត្ថន័យេជាច្រើន។ ប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានគេដើម្បីរកមើល “បណ្តាញ” នៅក្នុងវចនានុក្រមរបស់អ្នកអ្នកអាចរកឃើញ និយមន័យណាមួយដូចខាងក្រោម:

• An openwork fabric; netting
•       ប្រព័ន្ធ of interlacing lines, tracks, or channels
•       ប្រព័ន្ធ interconnectedណាមួយ ឧទាហរណ៏បណ្តាញចាក់ផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍
•       ក្នុងប្រព័ន្ធនៃចំនួនកំព្យូទ័រដែលឯករាជ្យហើយត្រូវបានតភ្ជាប់គ្នាដើម្បីចែករំលែកទិន្នន័យនិងគ្រឿងកុំព្យូទ័រដូចជា hard disks និង ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ពជាក់ស្តែង,និយមន័យចុងក្រោយគឺទីមួយដែល យើងមានការព្រួយបារម្ភនៅក្នុងវគ្គសិក្សានេះ។

      គន្លឹះពាក្យនៅក្នុងនិយមន័យនេះគឺ “ការចែករំលែក” ។ ការចែករំលែកគឺជាគោលបំណង នៃការបង្កើត បណ្តាញកុំព្យូទ័រ។ សមត្ថភាពនៃការចែករំលែកព័ត៌មានយ៉ាងមាន ប្រសិទ្ធភាពគឺអនុញ្ញាត ឱ្យកុំព្យូទ័រ របស់មានអំណាច ​ its appeal។ហើយនៅពេលដែល​វា​មក​ដើម្បី​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន, មនុស្ស​គឺនៅក្នុង​វិធីជាច្រើន​ដែលស្រដៀងទៅនឹង​កុំព្យូទ័រ ។គ្រាន់តែ​ជាការ​កុំព្យូទ័រ​គឺមាន​តិចតួច​ជាង​ការប្រមូល​ពត៌មាន​ដែលពួកគេ​ត្រូវបានគេ​ដែលបានផ្ដល់ឱ្យយើងអាច​និយាយបាន​ព័ត៌មាននោះជាមួយ​មិត្តភក្តិ​នៅក្នុងឧស្សាហកម្ម​កុំព្យូទ័រ​ត្រឡប់ទៅ​សាលានិង​នាំយក​ថ្នាក់មួយ​ឬ​ការងារ​ឆ្លងកាត់​វគ្គ​បណ្តុះបណ្តា​ដោយខ្លួនឯង​ដូចជា​ត្រួសត្រាយ​មួយនេះ​។ យើង​ជ្រើស រើសយក​ជម្រើស​ណា​នៅពេលដែល​យើងបាន​ស្វែងរកដើម្បី​ចែករំលែក​ ចំណេះដឹងនិង​បទ ពិសោធន៍​ របស់អ្នកដទៃ​យើង​គឺ​ជាបណ្តាញ។វិធីមួយដើម្បី​គិតអំពីការ​បង្កើតបណ្តាញ​មួយផ្សេងទៀត​គឺ ដើម្បី envision បណ្តាញ​ជាក្រុម​មួយ។ នេះប្រហែលជាមាន​ក្រុម​កីឡា​ដូច​ជាក្រុម​កីឡាបាល់ទាត់​មួយឬ​ក្រុមការងារ​គម្រោងមួយ​ដូចជា​មួយដែល​បានបង្កើត​វគ្គបណ្តុះបណ្តាល​នេះ​ឆ្លងកាត់​ការខិតខំប្រឹងប្រែង​នៃការ​ទាំងអស់​ដែលជាប់ទាក់ទងនិង​ការចែករំលែក​ពេលវេលា​នៃការ​មានទេពកោសល្យ​និង​ធនធាន​គោលដៅ​មួយត្រូវបាន​សម្រេច​ឬ​គម្រោង​មួយ ត្រូវបានបញ្ចប់។ ដូចគ្នានេះដែរ​ការគ្រប់គ្រង​បណ្តាញ​កុំព្យូទ័រមួយ​គឺមិនមែន​មិនដូច​ការគ្រប់គ្រង​ក្រុមការងារ​របស់ប្រជាជន​មួយ​ចែករំលែកនិង​ការទំនាក់ទំនង​អាចជារឿងធម្មតា​និង​មានភាពងាយស្រួល (​quarterback ហៅទូរស័ព្ទទៅ​លេង​នៅក្នុង huddle មួយ​) ឬ​ស្មុគស្មាញ (​ក្រុមគម្រោង​មួយ​និម្មិតដែល​មានទីតាំងនៅក្នុង​តំបន់ពេលវេលា​ផ្សេងគ្នា​នៅជុំវិញ ពិភព លោកថា​ទំនាក់ទំនង​នេះ តាមរយៈការ​ធ្វើបទបង្ហាញ teleconferencing អ៊ីម៉ែល​និងពហុព័ត៌មាន​នៅលើអ៊ីនធឺណិត​ដើម្បីបញ្ចប់​គម្រោងមួយ​)។

ការណែនាំ​បណ្តាញ​កុំព្យូទ័រ
       កុំព្យូទ័រ​ផ្ទាល់ខ្លួន​គឺជា​ឧបករណ៍​ដែលមានអនុភាព​ដែលអាច​ដំណើរការ​និងការ​រៀបចំ​បរិមាណ​ដ៏ធំ​នៃទិន្នន័យ​បានយ៉ាងឆាប់រហ័ស​នោះទេប៉ុន្តែ​ពួកគេមិន​អនុញ្ញាតឱ្យ​អ្នកប្រើចែករំលែក​ថាទិន្នន័យ​យ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាព​មុនពេលដែល​បណ្តាញ​អ្នកប្រើ​ដែលត្រូវការ​ទាំង​ការបោះពុម្ព​ចេញ​ឯកសារ​ឬឯកសារ​ឯកសារ​ច្បាប់ចម្លងទៅ​ថាស​សម្រាប់​អ្នកផ្សេងទៀត​ដើម្បីកែសម្រួល​ឬ ប្រើពួកវា។ ប្រសិនបើ​អ្នកផ្សេងទៀត​ដែលបានធ្វើ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទៅជា​ឯកសារ​មិនមាន​មធ្យោបាយងាយស្រួលក្នុងការ​បញ្ចូលគ្នា​នេះក៏បានធ្វើ​ការផ្លាស់ប្តូរ​។ នេះគឺជា​ហើយ​នៅតែ​គឺ​គេស្គាល់ថាជា​ការធ្វើការ​នៅក្នុង​ឈរ​តែម្នាក់ឯង​បរិស្ថាន។
ជាក់លាក់មួយ​និងមាន​គុណសម្បត្តិ​របស់វា​វា​អនុញ្ញាតឱ្យយើង​ដើម្បីបញ្ឈប់ការ​សម្រាប់​ពែង​នៃ​កាហ្វេមួយ​ឬ​សង្គម​ជាមួយ​មិត្តភក្តិ​មួយ​ខណៈពេលដែល​យើងមាន​ការផ្លាស់ប្តូរ​និងការ​បញ្ចូល​ទិន្នន័យ​នោះទេប៉ុន្តែ​វា​គឺនៅឆ្ងាយ​ពេកហើយ​យឺតនិង inefficient ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការ​និងការរំពឹងទុក​នៃការ​នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ​របស់​អ្នកប្រើ​កុំព្យូទ័រ ។ ចំនួនទិន្នន័យ​ដែលអាចប្រើបាន​ដែលនឹងត្រូវ​ចែករំលែក​និង​ចម្ងាយ​ដែលយើង​ចង់​ទិន្នន័យ​ដើម្បី​ធ្វើដំនើរ​ឆ្ងាយ​លើសពី​សមត្ថភាព​របស់ sneaker net នេះ។

     បណ្តាញ​គឺជា​គំនិត​នៃ​ការចែករំលែក​ធនធាន​និង​សេវាកម្ម​។ បណ្តាញ​កុំព្យូទ័រ​គឺជា​ក្រុម​មួយនៃ​ប្រព័ន្ធ interconnected ចែករំលែក​ធនធាននិងការ​ធ្វើអន្តរកម្ម​ដោយប្រើ​តំណ​ទំនាក់ទំនង​ដែលបានចែករំលែក (សូមមើល​រូបភាពទី 1.2​) ។ បណ្តាញ​ដូច្នេះ​គឺជាសំណុំ​នៃប្រព័ន្ធ interconnected ជាមួយនឹង​អ្វីមួយ ដើម្បី​ចែករំលែក​ជាមួយ​។ ធនធានដែលបាន​ចែករំលែក​អាចជា​ទិន្នន័យ​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​មួយ​ម៉ូដឹម​ទូរសារ មួយ ​ឬ​សេវា​ដូចជា database មួយ​ឬប្រព័ន្ធ​អ៊ីម៉ែល​មួយ។ ប្រព័ន្ធដែល​បុគ្គលម្នាក់​ត្រូវតែ​ត្រូវបានតភ្ជាប់​តាមរយៈ​គន្លង​មួយ (​ហៅថា​ឧបករណ៍ផ្ទុកដែលបាន​ឆ្លង​) ដែល​ត្រូវបានគេប្រើ​ដើម្បីបញ្ចូន​ធនធាន​ឬ service រវាង​កុំព្យូទ័រ​, ប្រព័ន្ធ​ទាំងអស់​នៅលើ​គន្លងមួយ​ដែល​ត្រូវតែ​ធ្វើតាម​សំណុំនៃ​ក្បួន​ការទំនាក់ទំនង​ជារឿងធម្មតា​សម្រាប់​ទិន្នន័យដែលបាន​មកដល់​នៅ​ទិសដៅ​បានបម្រុងទុក​របស់ខ្លួននិង សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ ដែលបាន​ផ្ញើនិង​ទទួលបានការ​ទៅក្រោម​-​ឈរ​គ្នាទៅវិញទៅមក​ច្បាប់វិន័យ​ដែលគ្រប់គ្រង​ទំនាក់ទំនង​កុំព្យួទ័រ​ត្រូវបាន​គេហៅថា​ពិធីការ​។ ​នៅក្នុងសេចក្ដីសង្ខេប​បណ្តាញ​ទាំងអស់ត្រូវតែ​មាន​ដូចខាង ក្រោម នេះធនធានមួយ​ដើម្បីចែករំលែក (​ធនធាន​)​គន្លងមួយ​ដើម្បី​ផ្ទេរទិន្នន័យ (ឧបករណ៍ផ្ទុកដែលបាន​បញ្ចូន តាមខ្សែបណ្តាញ​) មួយសំណុំ​មួយ​នៃច្បាប់​គ្រប់គ្រង​របៀបដែល ត្រូវទាក់ទង (​Protocols​)គន្លងមួយ​ដែល មាន​ការឆ្លង​មិន always ទំនាក់ទំនង​ការធានា​។ នៅពេលដែល​ធាតុ​ទាំងពីរ​ឃុំ​ដែលពួកគេ​មិន​គ្រាន់តែ​ធ្វើ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ព័ត៌មាន​ជា​ពួកគេ​ត្រូវតែ​យល់ដឹងពី​ពត៌មាន tohe ពួកគេទទួលបាន​ពីគ្នាទៅ វិញទៅមក។ គោលដៅនៃ​បណ្តាញ​កុំព្យូទ័ររបស់អ្នក​ដូច្នេះ​គឺមិនមែន​គ្រាន់តែ​ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ​ទិន្នន័យ​នោះទេប៉ុន្តែ​ដើម្បីស្វែងយល់និង​ប្រើ​ទិន្នន័យ​ដែលទទួលបានពី​ធាតុ​ផ្សេងទៀតនៅលើ​បណ្តាញ។ស្រដៀងគ្នា​មួយ​គឺមនុស្ស​និយាយ (សូមមើល​រូបភាពទី 1.3​) នេះពីព្រោះតែ​មនុស្សពីរនាក់​អាចនិយាយ​វាមិន​មានន័យថា​ពួកគេ​ដោយស្វ័យប្រវត្តិ​អាច​យល់ពី​គ្នាទៅវិញទៅមក។ ទាំងនេះ​អាចនឹង​មនុស្ស ពីរ នាក់​និយាយភាសា​ខុសគ្នា​ពួកគេ​ដោយស្វ័យប្រវត្តិ​ អាច​យល់ពី​គ្នាទៅវិញទៅមក។ ទាំងពីរនេះ​អាចនឹង​មានមនុស្ស​និយាយ​ភាសា​ផ្សេងឬ​បកប្រែ​ពាក្យ​ផ្សេងពីគ្នា​។ មនុស្សម្នាក់​ប្រហែលជាប្រើ​ភាសា​សញ្ញា​នៅខណៈពេលដែល​ផ្សេងទៀតដែល​ប្រើ​ភាសា​និយាយ​។ ដូចជា​នៅក្នុង​ទំនាក់ទំនង​របស់មនុស្ស​ទោះបីជាអ្នក​មាន​ធាតុ​ពីរ​ដល “​និយាយ​” មាន​ការធានា​ពួកគេ​នឹងអាច​យល់ពី​គ្នាទៅវិញទៅមក​នោះទេ។ គ្រាន់តែ​ដោយសារតែ​កុំព្យូទ័រទាំងពីរ​ត្រូវបាន​ចែករំលែក​ធនធាន​វាមិន​ចាំបាច់​មានន័យថា​ពួកគេអាច​ទាក់ទង​។ដោយសារតែ​កុំព្យូទ័រ​អាចត្រូវបានប្រើ​ក្នុងវិធីផ្សេងគ្នា​និងអាចត្រូវបាន​មានទីតាំងស្ថិតនៅ​ចម្ងាយ​ផ្សេង​ពី​គ្នា​ដែលអនុញ្ញាតឱ្យ​កុំព្យូទ័រ​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​ទាក់ទង​ជាញឹកញាប់​អាចជា​ភារកិច្ច​ខ្លាច​ថា​គូរ​នៅលើ​ទូលំទូលាយ​មួយ​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​។បណ្តាញ​កុំព្យូទ័រ​ប្រើ​ហេតុអ្វីបាន​?

ជាមួយនឹង​ភាពអាចរកបាន​និង​អំណាចនៃ​កំព្យូទ័រ​ផ្ទាល់ខ្លួន​នៅថ្ងៃនេះ​អ្នក​ប្រហែលជាសួរ​ពីមូលហេតុដែល​បណ្តាញ​ត្រូវបានទាមទារ​ពី​បណ្តាញ​ដំបូងបំផុត​ទៅ​នៅថ្ងៃនេះ​ខ្ពស់ Powered កុំព្យូទ័រ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ចម្លើយ​បាន​នៅតែមាន​ដូចគ្នា​ប្រសិទ្ធិភាព​ការកើនឡើង​បណ្តាញ​និងការ​កាត់បន្ថយ​ការចំណាយ​។ បណ្តាញ​កុំព្យូទ័រ​ទៅ​បើកការ​ចែករំលែក​ធនធាន​របស់ពួកគេ​ដោយ ofering សេវាកម្មទៅ​កុំព្យូទ័រផ្សេងទៀត​និងអ្នកប្រើ​នៅលើ​បណ្តាញ​មួយ​ដូចខាងក្រោមនេះ​គឺជា​ហេតុផល​ជាក់លាក់សម្រាប់​កំព្យូទ័រ​បណ្តាញ​។ពត៌មានអំពី​ការចែករំលែក (ឬ​ទិន្នន័យ)​ការចែករំលែក​ផ្នែករឹង​និងផ្នែកទន់​
​រដ្ឋបាល​កណ្តាលហើយ​មានការគាំទ្រជាងនេះទៅទៀត​ជាពិសេស​កុំព្យូទ័រ​ដែលជា​ផ្នែកមួយនៃ​បណ្តាញ​មួយដែល​អាចចែករំលែកឯកសារ (​memos សៀវភៅបញ្ជី invocies និង​ច្រើនទៀត) ។
សារ​អ៊ីមែល។​ផ្នែកទន់​ពាក្យ​ដំណើរការ​។​គំនូររបស់​រូបថត​, វីដេអូ​, និងឯកសារ​អូឌីយ៉ូរស់នៅ​សំលេងនិង​ការផ្សាយ​វីដេអូ​។​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​។​ម៉ាស៊ីន​ទូរសារ​។​
​ម៉ូដឹម​។​CD-​ROM drives និង drives ​ចល័ត​ផ្សេងទៀតដូចជា ZIP និង​ដ្រាយ jaz ។
Hard drives.និងច្រើន​ជម្រើស​ការចែករំលែក​មាន​។ សមត្ថភាព​របស់​បណ្តាញ​គឺត្រូវបាន​ពង្រីក​ឥតឈប់ឈរ​ដូចជា​វិធី​ថ្មីមួយ​ត្រូវបានរកឃើញ​ដើម្បីចែករំលែក​និងការ​ទំនាក់ទំនង​តាមមធ្យោបាយ​នៃការ​កុំព្យូទ័រ​។
     ពត៌មានអំពី​ការចែករំលែក (ឬ​ទិន្នន័យ​)សមត្ថភាពក្នុងការ​ចែករំលែកនូវ​ពត៌មាន​យ៉ាងឆាប់រហ័ស​និង​មាន inexpensively oven PR ត្រូវបាន​ការពេញនិយម​មួយក្នុងចំណោម​ប្រើ​ច្រើនបំផុតនៃ technology បណ្តាញ​។ វា​ត្រូវបានគេរាយការណ៍​ថាមាន​អ៊ីមែលគឺ​នៅឆ្ងាយ​ដោយ​មានចំនួន​មួយក្នុងចំណោម​សកម្មភាព​ នៃ​មនុស្សដែល​ប្រើប្រាស់​អ៊ីធឺណិត​ផងដែរ។ អាជីវកម្ម​ជាច្រើនបាន​វិនិយោគនៅក្នុង networks ពិសេស​ដើម្បី​ទាញយកអត្ថប្រយោជន៍​ពីបណ្តាញ​ដែលមានមូលដ្ឋានលើ​កម្មវិធី​អ៊ីមែល​និង​ការ កំណត់ ពេលវេលា​។ការចែករំលែក​ផ្នែករឹង(Hardware)​និងផ្នែកទន់(Software)មុនពេលដែល​វត្តមានរបស់​បណ្តាញរបស់​អ្នកប្រើ​កុំព្យូទ័រ​របស់ពួកគេ​ដែលត្រូវការ​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​របស់ពួកគេ​ផ្ទាល់ plotters និង​គ្រឿងកុំព្យូទ័រ​ផ្សេងទៀត​ដែលជា​មធ្យោបាយតែមួយគត់​ដែលអ្នកប្រើ​អាច​ចែករំលែក​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​គឺជា​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​មួយ​គឺដើម្បី​យក tums អង្គុយ​នៅពីមុខកុំព្យូទ័រ​ដែលបានតភ្ជាប់​ទៅម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​នេះ។ 1.5 តួលេខ​បង្ហាញ​កាត់ត​ឈរតែឯង​ជាមួយនឹង​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​ធម្មតា​មួយ​។1.5 រូបភាពទី​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​នៅក្នុង​បរិស្ថាន​មួយដែល​ឈរតែឯង​មួយបណ្តាញ​ធ្វើឱ្យវា​អាចធ្វើ ទៅ បាន​សម្រាប់មនុស្ស​ជាច្រើនដើម្បី​ចែករំលែក​ទិន្នន័យនិង​គ្រឿងកុំព្យូទ័រ​ក្នុងពេលដំណាលគ្នា​។ ប្រសិន បើមាន​មនុស្សជាច្រើន​ត្រូវប្រើ​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​មួយដែល​ពួកគេ​ទាំងអស់គ្នាអាច​ប្រើ​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​ដែលមាននៅលើ​បណ្តាញ​នេះ។ រូបភាពទី 1.6 បងាញពី​បរិស្ថាន​បណ្តាញ​ធម្មតា​នៅក្នុង​ស្ថានីយការងារ​ដែលមាន​ប្រាំមួយ​ចែករំលែក​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​តែមួយ។ការចែករំលែក​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព Figure1.6 មួយក្នុងបរិស្ថាន​មួយដែល​ជាបណ្តាញបណ្តាញ​ដែលអាច​ត្រូវបានប្រើដើម្បី​ចែករំលែក​និង​កម្មវិធី​ស្តង់ដា​ដូចជាការ​វាយអត្ថបទ​សៀវភៅបញ្ជី​មូលដ្ឋានទិន្នន័យ​សារពើភ័ណ្ឌ​និង​នៅលើ​ដូច្នេះ​ដើម្បីធានាថា​មនុស្សគ្រប់គ្នា​នៅលើ​បណ្តាញ​ត្រូវបាន​ដោយប្រើកម្មវិធី​ដូចគ្នានេះដែរ​និង​កំណែ​ដូចគ្នានៃ​កម្មវិធី​ទាំងនោះ។ នេះ​អនុញ្ញាតឱ្យ​ចែករំលែក​ឯកសារ​ត្រូវបាន​យ៉ាងងាយស្រួល​និងការ​បង្កើត​បែសិទ្ធភាព​បណ្តុះបណ្តា​វាមាន​ភាពងាយស្រួល​សម្រាប់មនុស្ស​ដើម្បី​ធ្វើជាម្ចាស់​លើ​កម្មវិធីដែល​ដំណើរការ​ពាក្យ thoroughly ដើម្បីព្យាយាម​រៀនពី​បួនឬ​ប្រាំ​កម្មវិធី​វាយអត្ថបទ​ផ្សេងគ្នា។
ទីតាំងកណ្តាល និង​ការគាំទ្របណ្តាញ​កុំព្យូទ័រ​អាច​ងាយស្រួល​រសជាតិ​ការគាំទ្រ​ផងដែរ។ វា​គឺនៅឆ្ងាយ​ច្រើនជាងនេះ​មានប្រសិទ្ធិភាព​សម្រាប់​បុគ្គលិក technical មួយ​ដើម្បីគាំទ្រដល់​កំណែរបស់​ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ​មួយ​ហើយរៀបចំ​។

1.1.1 សមាសធាតុ ប្រព័ន្ធណែតវឺកកុំព្យ័ទ័រ

       ឧបករណ៍ NICs (Network Interface Card) Network Adapter គេអាចហៅថា Network Card ឬ Network Interface Card (NIC) គឺជាឧបករណ៍មួយដែលប្រើសំរាប់ ភ្ជាប់កុំព្យូទ័រមួយ ទៅកាន់ កុំព្យូទ័រផ្សេងទៀត ឬទៅកាន់ Hardware ផ្សេងទៀតដែលភ្ជាប់ ជា មួយ ប្រព័ន្ធ Network នៅក្នុងតំបន់។ ឧបករណ៍ Network Interface Card គឺជា ឧបករណ៍ ផ្នែករឹង ដែលដំឡើងនៅក្នុង កុំព្យូទ័រ វាអាច ទំនាក់ ទំនងលើ ប្រព័ន្ធ ណែតវឺក។ ដែល ឧបករណ៍នេះ មាន port មួយឬច្រើន  សម្រាប់ភ្ជាប់ខ្សែ កាប ហើយវា បញ្ជួន និង ទទួល ទិន្នន័យលើប្រព័ន្ធណែតវឺកកាប។ គ្រប់ណែត វឺកដែលបាន ភ្ជាប់ កុំព្យូទ័រទាំងអស់ ត្រូវតែមានកម្មវិធី  network adapter driver សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យលើកាត network adapter។ ដែលកាត network adapter driver និមួយៗត្រូវបានដំឡើងដើម្បីរត់ ដំណើរ ការត្រូវ តាម ប្រភេទ កាត network adapter។ មានកាតពីតប្រភេទ: ប្រើខ្សែ wired និងមិន ប្រើខ្សែ wireless។ កាតប្រើខ្សែ wired NIC ប្រើកាបនិងក្បាល connector ដែលអាច បញ្ជួន ទិន្នន័យ បានជាមធ្យម និងកាតមិនប្រើខ្សែ wireless card ប្រើអង់តែន បច្ចេកវិទ្យា រលកវិទ្យា។ គ្រប់     កុំព្យូទ័រ laptop មានភ្ជាប់ជាមួយកាតមិនប្រើខ្សែ wireless NIC និង មាន បន្ថែមកាតប្រើខ្សែ  wired adapter ថែមទៀត។

      ល្បឿនណែតវឺកកាត Network Card កាត NIC គឺជាសមាសធាតុមួយ ដែលមាន សារ:សំខាន់ របស់កុំព្យូទ័រណែតវឺក វាមានល្បឿនខុសគ្នា 10Mbps, 100Mbps និង 1000Mbps ហើយថ្មីៗនេះមានស្តង់ដាកាត Gigabit (1000Mbps) ដែលអនុវត្ត លើ ប្រព័ន្ធណែតវឺកតំបន់ LAN។